Wadah Khanfar - Bin Laden

Bron: De Standaard Online: Bron: http://www.standaard.be/Artikel/Detail.aspx?artikelId=GNKSTGD9#

,,Wie durft beweren dat een tape van Bin Laden geen nieuws is?''

Wadah Khanfar hoopt dat de Engelse versie van Al-Jazeera het begrip over de Arabische wereld vergroot.

,,De tapes van Bin Laden uitzenden, is een keuze waar ik nog altijd achter sta'', zegt Wadah Khanfar, directeur van de Arabische nieuwszender Al-Jazeera. ,,Natuurlijk bewerken wij die beelden. Hij stuurt ons een band van drie kwartier, wij zenden vier minuten uit. Maar durft iemand te beweren dat het geen nieuws is?''

AL-JAZEERA koestert grootse plannen. Tien jaar na zijn oprichting is de Arabische nieuwszender klaar om vanuit zijn hoofdkwartier in Doha, Qatar, de wereld te veroveren. Al-Jazeera International (AJI), de Engelstalige versie van de nieuwszender, zal ,,de zon volgen'' en dagelijks uitzenden vanuit Qatar, Maleisië, Groot-Brittannië en de Verenigde Staten. Telkens wanneer het licht is in die landen - zodat geen enkele medewerker die vervelende nachtshift hoeft te doen.

Maar het prestigieuze project, dat al eind 2005 het licht had moeten zien, is al meermaals uitgesteld. ,,Om technische redenen'', zegt de Palestijn Wadah Khanfar, algemeen directeur van Al-Jazeera in Qatar, tijdens een rondetafelgesprek in Brussels georganiseerd door het Koninklijk Instituut voor Internationale Betrekkingen in samenwerking met het Medea Instituut. Het is ook nog onduidelijk hoe AJI vanuit Washington zal uitzenden. Niet om politieke redenen, klinkt het haastig, maar omdat het in de VS bijvoorbeeld vechten is om een plekje op de kabel.

Ook de bouw van het prachtige nieuwe gebouw in Doha ligt achter op schema. Boze tongen beweren dat de internationale sterjournalisten die Al-Jazeera bij BBC en CNN heeft weggeplukt, intussen bruin liggen te bakken onder de Qatarese zon, maar zich tegelijk stierlijk vervelen.

Wanneer wordt Al-Jazeera International gelanceerd?

Heel binnenkort. Het project is een technologisch hoogstandje. Op een dag vanop vier locaties uitzenden, is niet evident. Eens de technische problemen van de baan, beginnen wij eraan.

Jullie halen grote namen binnen. In Londen gaat sir David Frost een Al-Jazeera-versie maken van zijn BBC-ontbijtshow 'Breakfast with Frost'. Grote namen zouden bij jullie tot 20.000 dollar per maand kunnen verdienen.

Die grote namen zijn gereputeerde journalisten, die niet noodzakelijk bij ons het grote geld gaan binnenrijven. Het is voor hen een uitdaging te kunnen werken in een vrije omgeving, zonder enige politieke of commerciële druk.

Al-Jazeera is helemaal vrij van politieke druk? Zelfs de emir van Qatar heeft geen politieke agenda?

Zelfs van de emir, onze belangrijkste geldschieter, zijn wij onafhankelijk. Vlak na onze oprichting kwam hij tot het geniale besef dat hij zich best niet met de redactionele lijn van Al-Jazeera inliet. Had hij dat wél gedaan, dan was Al-Jazeera vandaag niet zo populair in de Arabische wereld. Natuurlijk heeft de emir van Qatar een politieke agenda. Hij is een bondgenoot van de Verenigde Staten. Tijdens de oorlog in Irak hadden de Amerikanen een commandocentrum in Qatar. En wij voeren dan zogezegd anti-Amerikaanse propaganda. Genoeg bewijs voor onze onafhankelijkheid?

U zegt dat westerse media het vertrek van een raket laten zien, terwijl Al-Jazeera er de landing - en de burgerdoden die die raket maakt - aan toevoegt. Is dat dan het verschil?

Tijdens de oorlog in Irak was ik zelf correspondent in de noordelijke gebieden. Ik kon mij als journalist niet veroorloven bepaalde gebeurtenissen 'weg te laten' of een politieke agenda te volgen. Over de oorlogen in Afghanistan en Irak hebben we telkens vanop het terrein zelf verslag uitgebracht. We waren de enige zender met een televisiestation in Kabul. Vanop het terrein lieten we de échte oorlog zien - en dat zinde sommigen niet. Volgens de Verenigde Staten, die ons tot 2001 nog een ,,baken van democratie in het Midden-Oosten'' noemden, waren we ineens handlangers van Osama Bin Laden en van Al-Qaeda. Maar in Bagdad liep ook Mohammed Sayid al-Sahaf, de toenmalige Iraakse minister van Informatie, de deur van ons kantoor plat. Hij eiste dat Al-Jazeera werd gesloten, omdat we volgens hem dan weer kamp voor Amerika kozen.

In tegenstelling tot de westerse media situeren wij de problemen in de Arabische wereld in hun sociale context, en tegen hun achtergrond. Westerse media hebben niet geïnvesteerd in dat soort berichtgeving. Het foute oordeel in het Westen over de Arabische wereld is voor een stuk het gevolg van een gebrek aan kennis van de regio.

Precies de kritiek die sommige Arabische Al-Jazeera-journalisten nu al uiten op hun nieuwe, westerse collega's. Kennen de Britse en Amerikaanse nieuwkomers de regio dan wél voldoende?

Onze journalisten komen uit meer dan vijftig landen. Al-Jazeera heeft correspondenten in 35 landen en is uitstekend vertegenwoordigd in de meeste Arabische landen en het Midden-Oosten. De Arabische zender wordt een belangrijke aanvulling voor de Engelstalige versie. Daar komt ook nog een eigen Aziatische ploeg bij, in Kuala Lumpur, een Europese ploeg in Londen, een Amerikaanse in Washington... Het wordt een gezonde mix en een totaal nieuw concept.

Al-Jazeera schuwde nooit de controverse. Wordt de toon voortaan milder?

Zeventig procent van de Arabische wereld noemt ons de meest geloofwaardige nieuwsbron. Die reputatie hebben we niet opgebouwd door controversieel te zijn. De kritiek op ons was vaak politiek, vaak Amerikaans. Terwijl wij nooit een anti-Amerikaanse strategie hebben gevolgd.

Niet alleen in de VS was jullie naam een tijdlang een synoniem voor 'de zender die de tapes van Bin Laden toont'. Dat was zo in het hele Westen.

( bulderlach ) Zit dat zo! Van Osama Bin Laden hebben we zes video's getoond. ( met nadruk ) George Bush kwam ter vergelijking ongeveer zesduizend uur op ons scherm. Met de beelden van Bin Laden hebben we gedaan wat elke andere nieuwszender zou hebben gedaan: ze eerst bewerken en daarna uitzenden. Propaganda voor Al-Qaeda? Bin Laden stuurt ons drie kwartier band, wij zenden amper vier minuutjes uit! We halen het nieuws eruit. En zeg eens eerlijk, is een tape van Bin Laden dan geen nieuws?

Heeft het uitzenden van Bin Laden bijgedragen tot een meer rationele en gematigde benadering van het Midden-Oosten? Ik meen haast zeker van wel. Laat Bin Laden zien, en laat zijn woorden daarna becommentariëren door islamexperts, die zijn theorieën misschien van tafel vegen. Als een paar extremisten daardoor van mening veranderen, dan was het al de moeite waard. Leerde per slot van rekening het Westen ons niet dat democratie bereikt wordt via vrijheid van meningsuiting?

Van onze redactrice Ine Roox