EGMONT IN THE PRESS - Source : Het Nieuwsblad
http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=GKI2N835M&subsection=157
9 March 2010
Conflict tussen christenen en moslims wordt almaar bloediger
Gewapend met kapmessen heeft een groep moslims in drie Nigeriaanse dorpjes zowat vijfhonderd christenen afgeslacht. Een wraakactie, nadat christenen in januari zo'n 350 moslims vermoordden. Het is een kwestie van tijd voor de christenen op hun beurt weer terugslaan. Koen Baumers
Een opengereten baby van vier dagen oud, het lichaam van een peuter in luiers, de verminkte lichamen van kinderen: rij aan rij liggen de slachtoffers in een inderhaast opgezet mortuarium. Stuk voor stuk zijn ze afgeslacht met kapmessen. In de drie dorpjes rond de Nigeriaanse centrumstad Jos begon de zondagmiddag rustig als altijd, tot plots enkele schoten weerklonken. Een groep gewapende mannen schoot in de lucht om de bewoners uit hun huizen te jagen en hen zo één na één te kunnen vermoorden. Met benzine staken ze de huizen en auto's in brand.
De daders waren islamitische veehouders, hun doelwitten overwegend christelijke nederzettingen. Veel slachtoffers werden onmiddellijk begraven, waardoor het moeilijk is om de dodentol in te schatten. Honderden, zoveel is zeker. De commissie Informatie van de Nigeriaanse deelstaat Plateau schat dat het aantal slachtoffers iets hoger dan vijfhonderd zal zijn.
Moskee in brand
Twee maanden geleden was het omgekeerd. Toen stierven 350 moslims na een aanval door christenen op een overwegend islamitisch dorp. Ze waren zwaar bewapend en staken de moskee in brand waar vrouwen en kinderen zich hadden verschanst. Volgens sommigen nam toen zelfs de plaatselijke politie deel aan de slachtingen.
'De regio is al jaren een broeihaard van conflicten', zegt professor Filip De Boeck van het Instituut voor Antropologie in Afrika, verbonden aan de KU Leuven. In 2001 kwamen in Jos meer dan duizend mensen om bij gelijkaardige rellen, in 2004 vielen zevenhonderd doden, in 2008 stierven ruim driehonderd mensen. 'Nu begint het echt te escaleren. De regio van Jos is een lappendeken aan bevolkingsgroepen. In andere delen van Nigeria is altijd één bevolkingsgroep dominant, maar in Jos komen die allemaal bij elkaar.'
Filip De Boeck begeleidt een Nigeriaan die een doctoraat schrijft over het conflict. Net vorige week ging die zijn familie opzoeken in Jos. 'Hij maakt deel uit van de christelijke minderheid, dus ik hoop dat hij nog niet in Jos was geraakt', vertelt De Boeck. 'Ik heb nog niets van hem gehoord. Ik maak me ongerust.'
Jos is de geboorteplaats van Joseph Akpala, voetballer van Club Brugge, en was ooit een belangrijke toeristische trekpleister. Maar door de conflicten blijven de toeristen weg. 'Het is een kwestie van tijd voor de christenen op hun beurt weer wraak nemen', zegt professor Koen Vlassenroot van de Vakgroep Studie van de Derde Wereld aan de Universiteit Gent. 'Vergelijk het met het conflict in Noord-Ierland: ook daar was er sprake van zet en tegenzet, van radicalisering en van een staat die zelf betrokken partij is. Dat is ook in Nigeria het geval: de overheid speelt er een dubieuze rol.'
Corruptie is in Nigeria de nationale sport. In de omgeving van Jos is de christelijke partij PGB aan de macht. Die heeft bepaald dat moslims geen kans maken op jobs bij de overheid of op studiebeurzen. En hoewel er alsmaar meer moslims in de streek wonen, worden ze er nog altijd aangezien als allochtonen en hebben ze geen stemrecht.
Daar komt nog bij dat de staat in Nigeria nauwelijks slagkracht heeft. Na de slachtingen van januari werden honderden betrokkenen opgepakt, maar nog nooit leidden dergelijke interventies tot een proces. 'Een tijd geleden dook een filmpje op van militairen en politieagenten die openlijke executies uitvoerden', zegt Vlassenroot. 'De overheid kan of wil geen greep krijgen op dit geweld. De regering moet al de conflicten in andere regio's aanpakken en de discussie over de olie-opbrengsten oplossen.'
'De politie heeft niet de technologie om orde te scheppen', zegt ook Filip De Boeck. 'Het is een erg dichtbevolkt land, waardoor de druk erg groot is en het hele land een kruitvat is geworden. Bovendien is de huidige president ziek en vervangen door een interimpresident, die nog minder macht heeft.'
En een land dat geen sterke overheid heeft, oefent een aantrekkingskracht uit op radicale groeperingen. Zo was de jongeman die op kerstdag 2009 boven Detroit een vliegtuig probeerde te doen ontploffen ook afkomstig uit Nigeria. 'Veel moslims in Nigeria doen zich voor als lokale vertegenwoordigers van al-Qaeda, maar het is niet zeker of er echt een link is', zegt Koen Vlassenroot. 'Wel is zeker dat er een radicalisering aan de gang is.'
En toch is geen sprake van een heilige oorlog tussen christenen en moslims. 'Er spelen niet zozeer godsdienstige motieven, wel etnische verschillen en verschillende opvattingen over de lokale politiek', zegt Vlassenroot. 'Het is ook geen taalprobleem, Brussel-Halle-Vilvoorde is eenvoudig op te lossen in vergelijking met het conflict in Nigeria. Het gaat erom dat de islamitische Hausa niet kan deelnemen aan de verkiezingen maar wel een alsmaar belangrijker deel van de bevolking vertegenwoordigt. Maar omdat Nigeria zo corrupt is, is het erg belangrijk dat jouw partij aan de macht is. Want dat geeft economisch voordeel: de toegang tot grond en andere bronnen van rijkdom.'
Troepenmacht
De grote vraag blijft hoe het conflict op te lossen is. Stilaan klinkt de roep om een internationale troepenmacht. 'Ik heb mijn studenten pas nog gevraagd of een internationale tussenkomst Nigeria zou helpen', zegt Vlassenroot. 'Er is geen duidelijk antwoord. Misschien moet eerst de Nigeriaanse regering proberen om haar macht te doen gelden.'
Koen Baumers